LAÏI THEÁ LUYEÄN

Quaø taëng traùi tim

CHÌA KHOÙA
SOÁNG HÖÔÙNG THIEÄN

NHAØ XUAÁT BAÛN THÔØI ÑAÏI

www.Sachvui.Com

LÔØI TÖÏA

B

aïn ñoïc thaân meán!

Cuoäc soáng cuûa nhieàu ngöôøi quanh ta
vaø caû baûn thaân ta coù theå coù nhöõng luùc khoâng
traùnh khoûi bò ñeø naëng bôûi nhöõng ñau khoå do toäi
loãi vaø nhöõng ñieàu xaáu maø ngöôøi khaùc hoaëc baûn
thaân mình gaây ra. Chuùng ta khoâng traùnh khoûi
coù nhöõng quaõng thôøi gian soáng thieáu nieàm tin
vaøo con ngöôøi vaø cuoäc ñôøi, bi quan veà töông lai,
buoâng xuoâi theo soá phaän...
Theá nhöng, baát chaáp nhöõng caùi xaáu, caùi aùc
luoân toàn taïi trong cuoäc soáng, töø trong baûn thaân
moãi ngöôøi chuùng ta vaãn luoân coù moät khuynh
höôùng, moät khaùt voïng vöôn tôùi nhöõng ñieàu cao caû
hôn so vôùi cuoäc soáng hieän taïi. Beân trong taâm hoàn
moãi ngöôøi ñeàu tieàm aån haït maàm cuûa caùi Thieän.
Loøng höôùng thieän coøn laø moät trong nhöõng thöôùc
ño ñaùnh giaù nhaân caùch cuûa moãi ngöôøi trong cuoäc
soáng!
Chìa khoùa soáng höôùng thieän

5

www.Sachvui.Com

Ñôøi ngöôøi phaûi laø moät quaù trình noã löïc vöôn
leân khoâng ngöøng. Khoâng phaûi chæ khi naøo ñôøi ta
ñang ñi trong boùng toái laàm laïc ta môùi caàn höôùng
thieän, maø thaät ra thì baát cöù ai trong chuùng ta
cuõng ñeàu coù nhu caàu phaûi nhaän ra baûn thaân mình
hieän taïi vaãn chöa hoaøn thieän ñeå roài noã löïc vöôn
leân soáng höôùng thieän – ngay trong töøng ngaøy
ta ñang soáng. Bôûi vì, cuoäc soáng laø gì neáu khoâng
phaûi laø töï ñaáu tranh vôùi caùi xaáu cuûa chính mình,
laø töï vöôït leân chính mình moãi ngaøy hay sao?
***
Loøng höôùng thieän luoân tieàm aån nôi moãi taâm
hoàn ñang khaùt khao vöôn leân trong cuoäc soáng.
Vôùi nhöõng taâm hoàn ñang ñi trong boùng toái laàm
laïc, vaáp ngaõ, haõy bieát vöôn mình ñöùng thaúng
daäy ñeå tieáp tuïc soáng. Vaãn bieát raèng, vöôït leân
chính mình laø chuyeán haønh trình khoù khaên nhaát!
Tuy vaäy, loøng höôùng thieän giuùp ta coù moät baûn
lónh vöõng vaøng ñeå coù theå ñuû söùc giöõ mình tröôùc
muoân vaøn caùm doã. Töø ñoù, chuùng ta traùnh ñöôïc
nhöõng caïm baãy, vöôït leân ñöôïc nhöõng maët traùi
cuûa xaõ hoäi... Baïn haõy tin töôûng raèng, caøng coá
gaéng vöôït qua nhöõng sai laàm, vaáp vaùp, chuùng ta
caøng trôû neân tröôûng thaønh hôn! Chính loái soáng
6

Quaø taëng traùi tim

www.Sachvui.Com

höôùng thieän seõ ñöa ta trôû veà neûo chính ñöôøng
ngay, tìm laïi ñöôïc nieàm tin vaø haïnh phuùc chaân
thaät cuûa cuoäc soáng!
***
Giaù trò vaø yù nghóa cuûa loøng höôùng thieän thaät
lôùn lao. Chuùng ta khoâng theå tìm ñöôïc nieàm vui,
yù nghóa vaø haïnh phuùc ñích thöïc neáu ta khoâng xaây
döïng ñôøi mình döïa treân neàn taûng noäi taâm vöõng
chaéc cuûa loøng höôùng thieän. Maø khi noùi ñeán nieàm
vui, yù nghóa vaø haïnh phuùc ñích thöïc, ñoù chaúng
phaûi laø nhöõng ñieàu maø moãi chuùng ta ñang khaéc
khoaûi ñi tìm trong cuoäc soáng hay sao? Mong raèng
taäp saùch moûng naøy seõ goùp phaàn chia seû cuøng baïn
ñoïc nhöõng kinh nghieäm nhoû nhoi maø baûn thaân
ngöôøi vieát ñaõ coù ñöôïc trong noã löïc vöôn leân soáng
höôùng thieän.
Thaân meán!
Taùc giaû

Chìa khoùa soáng höôùng thieän

7

www.Sachvui.Com

8

Quaø taëng traùi tim

www.Sachvui.Com

Nhìn vaøo thöïc teá cuoäc soáng

N

oùi ñeán loøng höôùng thieän, chaéc haún moãi
chuùng ta ñeàu ñaõ thaám nhuaàn bieát bao
baøi hoïc, tö töôûng ñaïo ñöùc cuûa muoân theá heä cha
oâng ñeå laïi: “Giaáy raùch phaûi giöõ laáy leà”, “Ñoùi cho
saïch, raùch cho thôm”, “Thaø cheát vinh coøn hôn
soáng nhuïc”... Trong yù thöùc cuûa daân toäc ta luoân
ñeà cao caùi thieän, ñaáu tranh choáng caùi xaáu caùi aùc:
“ÔÛ hieàn, gaëp laønh”, “AÙc giaû, aùc baùo”, “Gieo gioù,
gaët baõo”... Coù theå khaúng ñònh, truyeàn thoáng toát
ñeïp cuûa daân toäc Vieät Nam luoân coi troïng, ñeà cao
leõ soáng höôùng thieän cuøng caùc giaù trò ñaïo ñöùc,
laáy ñoù laøm thöôùc ño caùch cö xöû giöõa ngöôøi vôùi
ngöôøi trong ñôøi soáng xaõ hoäi.
Ngay töø thuôû aáu thô, moãi chuùng ta chòu aûnh
höôûng saâu ñaäm bôûi nhöõng giaù trò ñaïo ñöùc toát
ñeïp maø gia ñình noùi rieâng, nhaø tröôøng vaø xaõ
hoäi noùi chung ñaõ daøy coâng giaùo duïc chuùng ta.
Nhöõng baøi hoïc ñaïo ñöùc naøy ñaõ sôùm ñònh hình
Chìa khoùa soáng höôùng thieän

9

www.Sachvui.Com

vaø cuûng coá trong baûn thaân moãi chuùng ta nieàm
tin töôûng nôi caùi Thieän, tin töôûng nôi nhöõng giaù
trò ñaïo ñöùc toát ñeïp cuûa cuoäc soáng.
Theo naêm thaùng, chuùng ta daàn khoân lôùn,
thoaùt khoûi khung caûnh eâm ñeàm cuûa cuoäc soáng
döôùi maùi gia ñình, phaûi soáng töï laäp, moãi ngaøy
va chaïm vôùi nhöõng thöïc teá khaéc nghieät cuûa cuoäc
soáng, chuùng ta nhaän ra raèng, vieäc soáng theo
nhöõng giaù trò ñaïo ñöùc toát ñeïp maø mình ñaõ ñöôïc
giaùo duïc tröôùc ñaây hoaøn toaøn khoâng phaûi ñieàu
ñôn giaûn.
Trong ñôøi mình, haún coù khi naøo ñoù baát chôït
baïn muoán suy nghó, xem xeùt laïi taát caû nhöõng
giaù trò ñaïo ñöùc maø mình ñaõ ñöôïc giaùo duïc töø gia
ñình, nhaø tröôøng ngay töø thuôû aáu thô? Lieäu giôø
ñaây baïn coù coøn nuoâi döôõng trong taâm hoàn mình
nieàm tin vöõng chaéc vaøo caùc giaù trò ñaïo ñöùc aáy?
Hay luùc naøy ñaây, khi phaûi ñöùng tröôùc nhöõng
thöïc teá cuoäc soáng ñaày cay ñaéng phuõ phaøng,
nieàm tin vaøo caùc giaù trò ñaïo ñöùc cuûa baïn ñang
bò xoùi moøn, dao ñoäng vaø coù nguy cô suïp ñoå? Hay
thaäm chí, baïn ñaõ khoâng coøn tin töôûng gì vaøo
caùc giaù trò ñaïo ñöùc cao ñeïp aáy? Nhöõng ñieàu toát
ñeïp maø baïn hoïc ñöôïc töø theá heä ñi tröôùc vaø töø
10

Quaø taëng traùi tim

www.Sachvui.Com

saùch vôû lieäu coù coøn moät giaù trò thuyeát phuïc naøo
ñoái vôùi baûn thaân baïn hay khoâng? Vaø nhaát laø,
baïn coù döùt khoaùt löïa choïn cho baûn thaân moät loái
soáng höôùng thieän hay khoâng?
Trong cuoäc soáng kinh teá ñaày khoù khaên ngaøy
nay, raát nhieàu ngöôøi ñang phaûi vaát vaû, baän roän
chaïy ñua vôùi coâng vieäc vaø thôøi gian. Thaäm chí,
chuùng ta coøn phaûi tranh ñua, phaûi laøm luïng raát
cöïc nhoïc, vaát vaû môùi kieám ñöôïc ñoàng tieàn nhaèm
giaûi quyeát nhöõng nhu caàu vaät chaát trong cuoäc
soáng. Trong boái caûnh cuûa moät xaõ hoäi maø söï
thaønh coâng vaø haïnh phuùc cuûa moãi caù nhaân ñöôïc
ñaùnh giaù qua nhöõng thaønh quaû vaät chaát, thì
vieäc ñeà caäp vôùi theá heä treû moät neáp soáng höôùng
thieän quaû thöïc laø moät vaán ñeà ñang gaëp phaûi
nhöõng khoù khaên, thöû thaùch raát nghieâm troïng.
Neáu tình traïng naøy khoâng ñöôïc khaéc phuïc moät
caùch hieäu quaû thì töông lai xaõ hoäi mai naøy seõ
khoâng theå traùnh khoûi moät boä phaän nhöõng ngöôøi
coù loái soáng ñôn thuaàn chaïy theo ñoàng tieàn, baát
chaáp ñaïo lyù.
Treân caùc phöông tieän thoâng tin ñaïi chuùng,
baùo chí moãi ngaøy khoâng thieáu nhöõng baøi vieát
ñeà caäp ñeán raát nhieàu vuï vieäc kinh doanh gian
Chìa khoùa soáng höôùng thieän

11

www.Sachvui.Com

doái cuûa nhöõng keû thieáu löông taâm ñaïo ñöùc, chæ
ñôn thuaàn chaïy theo lôïi nhuaän maø baát chaáp
tính maïng, söùc khoûe cuûa ngöôøi tieâu duøng. Bieát
bao vuï vieäc sai traùi, tieâu cöïc trong ñôøi soáng xaõ
hoäi chæ ñöôïc ngöôøi ta hoâ haøo khaéc phuïc chung
chung maø treân thöïc teá qua nhieàu naêm vaãn chöa
coù giaûi phaùp cuï theå naøo ñeå khaéc phuïc...
Nhìn vaøo cuoäc soáng thöïc teá moãi ngaøy, beân
caïnh nhöõng ñieàu toát ñeïp, chuùng ta coù theå thaáy
vaãn toàn taïi raát nhieàu haønh vi chöôùng tai gai
maét, thieáu ñaïo ñöùc, phi vaên hoùa, chaúng haïn
nhö: tình traïng xaû raùc baån böøa baõi treân ñöôøng
phoá, vi phaïm luaät giao thoâng, phoùng nhanh
vöôït aåu, noùi tuïc, chöûi theà, xoâ xaùt, ñoá kò, ganh
gheùt, troäm caép, tham lam vaø voâ vaøn nhöõng ñieàu
xaáu, thaäm chí caû nhöõng vuï vieäc vi phaïm phaùp
luaät nghieâm troïng...
Ñieàu ñaùng noùi laø, baát cöù moät haønh vi xaáu
aùc naøo cuõng mang laïi taùc haïi cho xaõ hoäi, chöù
khoâng chæ taùc haïi cho rieâng keû ñaõ gaây ra haønh
vi ñoù. Thaäm chí, raát nhieàu tröôøng hôïp chuùng ta
khoâng laøm ñieàu xaáu, khoâng goùp phaàn vaøo vieäc
gaây ra haäu quaû, nhöng haäu quaû toài teä maø keû
12

Quaø taëng traùi tim

www.Sachvui.Com

khaùc gaây ra vaãn aûnh höôûng ñeán baûn thaân mình
vaø mình phaûi gaùnh chòu.
Cöù nhìn vaøo nhöõng thöïc teá phuõ phaøng,
nhöõng trôù treâu, ngang traùi ñoù trong cuoäc soáng,
ta nhaän thaáy, döôøng nhö chæ coù nhöõng ngöôøi
löông thieän laø phaûi gaùnh chòu moïi noãi baát coâng,
thieät thoøi, coøn nhöõng keû gaây ra ñieàu xaáu, ñieàu
aùc thì vaãn cöù soáng phaây phaây, thaäm chí coù khi
coøn sung tuùc, no ñuû nöõa...
Khi phaûi chöùng kieán quaù nhieàu nhöõng haønh
ñoäng mang tính chaát taàm thöôøng, bæ oåi, phaïm
phaùp... cuûa keû khaùc, dieãn ra nhan nhaûn haèng
ngaøy trong ñôøi soáng xaõ hoäi, chuùng ta deã coù nguy
cô ñaùnh maát nieàm tin vaøo caùi thieän, vaøo nhöõng
giaù trò ñaïo ñöùc toát ñeïp cuûa cuoäc soáng. Ñieàu ñoù
cuõng laø deã hieåu.
Thaät vaäy, neáu nhìn ôû ñaâu cuõng chæ thaáy
nhöõng ñieàu toäi loãi xaáu xa, thì baûn thaân ta raát
khoù coù theå soáng höôùng thieän. Khi phaûi soáng
trong taâm traïng nhö vaäy, chuùng ta seõ caûm thaáy
cuoäc ñôøi naøy thaät laø u aùm. Chuùng ta caøng deã
coù khuynh höôùng bò chao ñaûo tinh thaàn, leäch
höôùng trong haønh ñoäng, thaäm chí, muoán buoâng
xuoâi maëc keä cuoäc ñôøi muoán ra sao thì ra!
Chìa khoùa soáng höôùng thieän

13

www.Sachvui.Com

Theá nhöng, lieäu coù ñaùng ñeå chuùng ta vì
nhöõng lyù do nhö vaäy maø ñi ñeán choã laãn loän
vaøng thau, khoâng coøn phaân bieät ñöôïc theá naøo laø
ñuùng - sai, thaät - giaû, toát - xaáu, chính - taø hay
khoâng?
Lieäu chuùng ta coù neân vì nhöõng lyù do nhö vaäy
maø ngoaûnh maët laøm ngô, maëc keä cuoäc ñôøi muoán
ra sao thì ra khoâng? Vaø nhaát laø, lieäu chuùng ta
coù neân vì nhöõng lyù do nhö vaäy maø toû ra chaùn
naûn, meät moûi, thaát voïng, khoâng coøn tin raèng
caùi thieän coù khaû naêng chieán thaéng caùi aùc?
Lieäu thöïc teá cuoäc soáng phuõ phaøng coù khieán
baïn muoán boû maëc, töï buoâng xuoâi cuoäc ñôøi mình
ra sao thì ra khoâng?
Trong boái caûnh cuoäc soáng coù nhieàu chuyeän
nhieãu nhöông nhö vaäy, baûn thaân ta laïi luoân
phaûi hoái haû, gaáp gaùp, ñua tranh vì cuoäc soáng,
lieäu chuùng ta coù coøn ñuû thôøi gian ñeå baên khoaên,
ñeå laéng ñoïng nhöõng suy nghó veà leõ soáng höôùng
thieän cuûa ñôøi mình hay khoâng?
Phaûi chaêng, söï khuûng hoaûng tinh thaàn cuûa
moät boä phaän nhöõng ngöôøi treû hoâm nay chính laø
ôû choã hoï ñang ñaùnh maát nieàm tin vaøo con ngöôøi
vaø cuoäc soáng?
14

Quaø taëng traùi tim

www.Sachvui.Com

Nieàm tin vaøo con ngöôøi vaø cuoäc soáng

C

uoäc soáng cuûa moãi chuùng ta luoân caàn ñeán
nieàm tin vaø loøng toát. Moät trong nhöõng
ñieàu nguy hieåm nhaát ôû con ngöôøi laø ñaùnh maát
nieàm tin nôi con ngöôøi vaø cuoäc soáng, maát nieàm
tin nôi nhöõng giaù trò ñaïo ñöùc toát ñeïp cuûa cuoäc
soáng. Khi maát nieàm tin vaøo cuoäc soáng, chuùng
ta seõ bò giaûm suùt ít nhieàu nghò löïc vöôn leân
trong cuoäc soáng, ñaùnh maát yù nghóa cuoäc soáng
cuûa chính baûn thaân mình.
Vieäc maát nieàm tin nôi con ngöôøi vaø cuoäc
soáng coù theå baét nguoàn töø raát nhieàu lyù do. Tröôùc
heát, nhö ñaõ noùi, coù theå laø do baûn thaân mình ñaõ
phaûi chöùng kieán hoaëc gaùnh chòu quaù nhieàu ñau
khoå do nhöõng vieäc laøm xaáu aùc cuûa ngöôøi khaùc
mang laïi. Nhöng quan troïng hôn, maát nieàm tin
vaøo cuoäc soáng cuõng coù theå do baûn thaân mình
thieáu söï tu döôõng vaø reøn luyeän ñaïo ñöùc.
Chuùng toâi tin raèng, soáng ôû ñôøi, baát cöù ai
cuõng ñeàu coù boån phaän gìn giöõ caùi toát, caùi thieän,
Chìa khoùa soáng höôùng thieän

15

www.Sachvui.Com

choáng laïi caùi xaáu, caùi aùc. Nhöõng maët traùi cuûa
ñôøi soáng xaõ hoäi hoaøn toaøn khoâng theå laø lyù do
khieán moãi chuùng ta phaûi dao ñoäng hay chuøn
böôùc. Cuoäc soáng ñoøi hoûi moãi chuùng ta phaûi tieán
leân khoâng ngöøng, neáu khoâng, chuùng ta seõ bò
chìm saâu vaø maát huùt giöõa cuoäc ñôøi naøy. Ñieàu
nguy hieåm laø, neáu khoâng noã löïc vöôn leân cuøng
khaùt voïng soáng höôùng thieän, thì ñeán moät luùc
naøo ñoù baûn thaân ta seõ bò cuoäc ñôøi vuøi laáp vaø
thöïc söï khoâng coøn bieát laø mình ñang ôû ñaâu.
Coù theå khaúng ñònh, ñieàu teä haïi nhaát cuûa
tuoåi treû laø thaùi ñoä thuï ñoäng ñeán möùc thôø ô vôùi
caùc giaù trò ñaïo ñöùc, khoâng moät chuùt traên trôû
naøo veà leõ soáng, theá naøo laø thieän, theá naøo laø aùc.
Neáu ngaøy naøo baïn vaãn coøn caûm thaáy traên trôû
veà nhöõng ñieàu naøy thì chaéc haún nôi saâu thaúm
trong taâm hoàn baïn vaãn coøn coù haït maàm cuûa caùi
Thieän.
Baïn haõy tin raèng, coøn coù raát nhieàu con
ngöôøi giaûn dò, thaàm laëng quanh baïn cuõng ñang
coù nhöõng traên trôû töông töï nhö baïn. Baïn khoâng
phaûi ñôn ñoäc, laïc loõng hay mang maëc caûm bò
boû rôi giöõa cuoäc ñôøi naøy ñaâu! Xaõ hoäi luùc naøo
cuõng vaãn luoân coù nhöõng con ngöôøi ñaõ, ñang vaø
16

Quaø taëng traùi tim

www.Sachvui.Com

seõ ñoàng haønh cuøng baïn treân con ñöôøng höôùng
thieän!
Daãu cuoäc ñôøi moãi chuùng ta khoâng traùnh
khoûi coù nhöõng luùc phaûi chìm ngaäp trong ñau
khoå aâm thaàm vì chöa tìm ñöôïc caâu traû lôøi cho leõ
soáng höôùng thieän, nhöng baïn haõy tin raèng, moät
khi nôi saâu thaúm taâm hoàn mình vaãn coøn tieàm
aån haït maàm cuûa caùi Thieän, thì chaéc chaén moät
töông lai töôi saùng vaãn ñang chôø ñôïi baïn ôû phía
tröôùc! Thaät vaäy, moïi ñieàu toát ñeïp trong cuoäc ñôøi
vaãn ñang chôø ñôïi baïn, töông lai seõ chöùng minh
taát caû!
Trong cuoäc soáng, moãi chuùng ta tröôùc heát
haõy bieát taïo cho mình leõ soáng, haõy taïo cho
mình nieàm tin nôi con ngöôøi vaø cuoäc soáng. Theá
nhöng, laøm theá naøo ñeå coù ñöôïc nieàm tin maõnh
lieät vaøo caùc giaù trò ñaïo ñöùc cuûa cuoäc soáng, nhaát
laø coù ñöôïc nieàm tin nôi con ngöôøi vaø cuoäc soáng?
***
Thieát nghó, chuùng ta khoâng neân chæ nhìn vaøo
nhöõng beà traùi cuoäc soáng roài voäi ñaùnh maát nieàm
tin cuoäc soáng cuûa baûn thaân mình. “Tieân traùch
kyû, haäu traùch nhaân.” Raát nhieàu khi, quanh ta
Chìa khoùa soáng höôùng thieän

17

www.Sachvui.Com

coøn nhieàu ngöôøi chöa toát nhöng chæ vì baûn thaân
chöa soáng toát ñeán möùc ñuû ñeå caûm hoùa ngöôøi
khaùc. Raát nhieàu khi, maát nieàm tin cuoäc soáng
laø do baûn thaân mình thieáu söï tu döôõng, reøn
luyeän baûn thaân, nhaát laø khoâng chòu môû roäng
taám loøng ñeå hoïc hoûi, khaùm phaù nhöõng yù nghóa
saâu xa cuûa ñôøi soáng. Quaû thöïc, trong cuoäc soáng,
coù nhieàu vieäc khi thoaït nhìn ta töôûng chöøng
nhö baát coâng, nhöng thöïc teá laïi khoâng heà baát
coâng chuùt naøo caû.

Hai con maét môû ta nhìn
Cho saâu cho saùng maø tin cuoäc ñôøi
(Giaøu hai con maét – Xuaân Dieäu)
Muoán tin töôûng ôû cuoäc ñôøi, baûn thaân ta phaûi
coù caùi nhìn cho saâu vaø cho saùng! Neáu con maét
trí tueä cuûa ta nhaän thöùc khoâng saâu vaø con maét
tình caûm cuûa ta nhìn khoâng saùng thì ta raát khoù
loøng tin töôûng ôû cuoäc ñôøi!
Khi baïn nhìn vaøo ñôøi soáng xaõ hoäi coù nhieàu
ngöôøi xaáu, thì vaãn coù moät söï thaät khaùch quan
maø baïn phaûi nhìn nhaän laø, khoâng phaûi taát caû
moïi ngöôøi trong xaõ hoäi ñeàu xaáu. Xaõ hoäi vaãn coøn
ñoù nhöõng con ngöôøi toát, maø ñieån hình nhaát laø
18

Quaø taëng traùi tim

www.Sachvui.Com

chính baïn. Bôûi moät khi baïn vaãn coøn ñang baên
khoaên, thao thöùc veà nhöõng caùi xaáu ñang dieãn
ra trong cuoäc soáng quanh baïn, ñieàu ñoù chöùng
toû trong loøng baïn vaãn coøn coù haït maàm cuûa caùi
Thieän, moät khaùt voïng muoán vöôn tôùi ñieàu thieän.
Caùi xaáu, caùi aùc coù theå toàn taïi nhan nhaûn
ngay tröôùc maét chuùng ta, neân chuùng ta deã nhaän
bieát. Theá coøn nhöõng caùi toát, caùi thieän vaãn luoân
toàn taïi laëng thaàm trong nhieàu khía caïnh cuûa
cuoäc soáng, thì lieäu chuùng ta ñaõ nhaän ra chöa?
Coù moät thöïc teá maø chuùng ta phaûi nhìn nhaän
laø, beân caïnh nhöõng thieáu soùt khoâng traùnh khoûi
cuûa beà traùi xaõ hoäi, cuoäc soáng quanh ta vaãn coøn
ñoù bieát bao taám loøng cao quyù vaø ñaùng kính
troïng. Haèng ngaøy, baïn coù theå nhìn thaáy nhöõng
vieäc laøm raát ñoãi bình thöôøng nhöng vaãn raát
ñoãi cao caû ôû quanh ta: nhöõng ngöôøi daân thöôøng
daãu khoâng coù moät taác vuõ khí trong tay nhöng
vaãn duõng caûm ñoàng loøng baét cöôùp; nhöõng ngöôøi
buoân baùn nhoû leû daãu cuoäc soáng coøn nhieàu khoù
khaên nhöng khoâng bao giôø tieáp tay cho nhöõng
keû phaïm phaùp buoân baùn haøng giaû haøng nhaùi;
nhöõng ngöôøi lao ñoäng ngheøo phaûi ñoå moà hoâi
soâi nöôùc maét môùi kieám ñöôïc ñoàng tieàn nhöng
Chìa khoùa soáng höôùng thieän

19

www.Sachvui.Com

vaãn saün saøng chia seû moät phaàn thu nhaäp ít oûi
cuûa mình ñeå giuùp ñôõ ñoàng baøo ñang gaëp caûnh
thieân tai, hoaïn naïn; moät coâ giaùo maàm non vì
yeâu thöông nhöõng treû moà coâi maø ñöa caùc em veà
nhaø nuoâi, trong khi thu nhaäp cuûa coâ chaúng coù gì
ngoaøi ñoàng löông ít oûi vaø soá tieàn kieám ñöôïc nhôø
veõ tranh cuøng soá nhuaän buùt coù ñöôïc töø nhöõng
baøi vieát ñaêng baùo moãi thaùng; nhöõng nhaân vieân
laøm vieäc trong khaùch saïn saün saøng tìm traû laïi
moät moùn ñoà quyù giaù naøo ñoù maø khaùch du lòch
nöôùc ngoaøi voâ yù boû queân...
Chuùng ta coù theå nhìn, nghe thaáy raát nhieàu,
nhieàu laém trong cuoäc soáng haèng ngaøy nhöõng
vieäc laøm giaûn dò, thaàm laëng maø toát ñeïp bieát
chöøng naøo! Vaø cuoäc soáng naøy coøn coù bieát bao
haønh ñoäng cao caû khaùc nöõa, nhaèm soáng toát vôùi
ngöôøi thaân quen laãn ngöôøi xa laï, maø chuùng ta
khoâng theå naøo lieät keâ ñöôïc heát. Nhöõng haønh
ñoäng cao caû aáy coù theå coù muoân maøu muoân veû
khaùc nhau, nhöng coù ñieåm chung laø ñeàu baét
nguoàn töø loøng höôùng thieän. Nhöõng taám loøng
löông thieän vaø höôùng thieän nhö vaäy laïi chaúng
ñaùng ñeå chuùng ta tin töôûng, traân troïng vaø hoïc
20

Quaø taëng traùi tim

www.Sachvui.Com

hoûi, nhaèm ñöa cuoäc ñôøi mình vöôn leân lyù töôûng
soáng höôùng thieän hay sao?
Cuoäc soáng voán dó raát phöùc taïp, ôû baát cöù ñaâu
cuõng coù theå coù söï ñan xen ngöôøi toát laãn keû xaáu.
Khi chuùng ta chöùng kieán ngöôøi khaùc coù moät
haønh ñoäng xaáu aùc naøo ñoù, thì khoâng coù nghóa
laø ôû nôi ngöôøi ñoù ñaõ hoaøn toaøn maát heát nhaân
tính. Haønh ñoäng maø hoï gaây ra chöa haún ñaõ tieâu
bieåu cho toaøn boä baûn chaát con ngöôøi cuûa hoï.
Beân caïnh haønh ñoäng xaáu aùc cuûa hoï maø baïn vöøa
chöùng kieán, raát coù theå hoï coøn coù caû nhöõng haønh
ñoäng toát ñeïp thaàm laëng khaùc ôû nhöõng thôøi ñieåm
khaùc, ôû nhöõng nôi khaùc maø baïn khoâng coù ñieàu
kieän nhìn thaáy. Vaø ngay caû vôùi nhöõng ngöôøi maø
baïn töôûng chöøng nhö laø thaønh phaàn löu manh
raùc röôûi nhaát cuûa xaõ hoäi ñi chaêng nöõa, thì töï
thaúm saâu trong taâm hoàn hoï vaãn coøn aån giaáu
haït maàm cuûa caùi Thieän – chæ coù ñieàu laø chuùng
ta chöa nhaän ra ñöôïc maø thoâi!
Thaäm chí, ngay luùc naøy ñaây, trong baûn thaân
moãi ngöôøi chuùng ta cuõng ñang ñan xen nhöõng
ñieàu toát laãn ñieàu xaáu, caùi cao caû laãn caùi thaáp
heøn. Noäi taâm moãi ngöôøi laø nôi dieãn ra cuoäc giao
Chìa khoùa soáng höôùng thieän

21

www.Sachvui.Com

tranh, giaèng co voâ cuøng aùc lieät giöõa caùi thieän
vaø caùi aùc. Theá cho neân, baïn haõy tin töôûng raèng,
loøng höôùng thieän luoân tieàm aån nôi moãi con
ngöôøi chuùng ta. Noùi caùch khaùc, beân trong moãi
chuùng ta ít nhieàu ñeàu coù loøng höôùng thieän.
Do vaäy, chuùng ta ñöøng bao giôø chæ vì nhìn
thaáy nhöõng loãi laàm cuûa ngöôøi khaùc, nhöõng maët
traùi cuûa xaõ hoäi maø voäi sôùm naûn loøng, nhuït chí
khoâng coøn muoán höôùng thieän nöõa. Traùi laïi,
chuùng ta haõy coù caùi nhìn vöøa saâu vöøa saùng ñoái
vôùi nhieàu vaán ñeà lôùn nhoû trong cuoäc soáng...
Cuoäc soáng voán dó luoân coù nhöõng quy luaät cuûa
noù. Beà traùi cuûa cuoäc soáng chính laø nhöõng thöû
thaùch cho loøng höôùng thieän cuûa ta. Neáu khoâng
coù nhöõng beà traùi cuûa cuoäc soáng thì loøng höôùng
thieän cuûa chuùng ta naøo coøn yù nghóa gì? Nhöõng
ngöôøi thoâng minh, saâu saéc vaø coù taâm hoàn roäng
môû seõ luoân nhìn thaáy nhöõng khía caïnh tích cöïc
trong cuoäc soáng maø nhöõng ngöôøi bình thöôøng
khoù coù theå naøo nhìn thaáy ñöôïc.
Coù tin töôûng maõnh lieät nôi con ngöôøi, tin
töôûng ôû nhöõng ñieàu toát ñeïp vaø tin töôûng nôi
chính baûn thaân mình, chuùng ta môùi coù theå soáng
22

Quaø taëng traùi tim

www.Sachvui.Com

höôùng thieän vaø tieáp tuïc gieo raéc thaät nhieàu haït
maàm höôùng thieän cho ngöôøi khaùc. Raát coù theå,
khi ngöôøi khaùc nhìn vaøo loái soáng toát ñeïp cuûa
baûn thaân ta, hoï coù theå coù theâm nieàm tin vaøo
cuoäc soáng, vaøo caùc giaù trò ñaïo ñöùc toát ñeïp cuûa
cuoäc soáng, ñeå töø ñoù hoï cuõng seõ noã löïc vöôn tôùi
ñieàu thieän vaø soáng toát hôn.

Töông quan giöõa caù nhaân vaø xaõ hoäi

Ñ

eà caäp ñeán vaán ñeà soáng höôùng thieän,
chuùng ta khoâng theå khoâng xem xeùt
moái töông quan giöõa caù nhaân vaø xaõ hoäi. Bôûi
vì, soáng höôùng thieän laø gì neáu khoâng phaûi laø
thöïc haønh ñieàu Thieän trong moái töông quan vôùi
ngöôøi khaùc, vôùi xaõ hoäi.
Vì con ngöôøi soáng giöõa cuoäc ñôøi, neân khoâng
theå ñaët mình naèm ngoaøi caùc moái quan heä xaõ hoäi
ñang toàn taïi. Moãi chuùng ta töø khi sinh ra ñaõ laø
moät thaønh vieân cuûa xaõ hoäi. Taát caû chuùng ta ñeàu
ñöôïc goïi baèng moät danh töø: con ngöôøi. Tuy vaäy,
trong moãi con ngöôøi, beân caïnh phaàn “con”, coøn
coù phaàn “ngöôøi”. Ñieàu naøy coù nghóa laø, ngay khi
Chìa khoùa soáng höôùng thieän

23

www.Sachvui.Com

môùi sinh ra, phaàn “con” coù phaàn toû ra laán aùt
phaàn “ngöôøi”. Khi coøn nhoû, chuùng ta coù nhieàu
nhu caàu mang tính baûn naêng: ñoùi thì khoùc ñoøi
aên, meät thì ñoøi ñi nguû, sôï haõi thì caàn ñöôïc an
toaøn... Nghóa laø vieäc thoûa maõn nhöõng nhu caàu,
ñoøi hoûi veà vaät chaát luoân chieám öu theá trong cuoäc
soáng cuûa chuùng ta.
Khi chuùng ta lôùn leân, nhöõng nhu caàu tinh
thaàn – töùc phaàn “ngöôøi” – môùi daàn daàn chieám
vò trí trong ñôøi soáng cuûa ta. Cho neân, coù theå
khaúng ñònh, con ngöôøi ngay töø khi sinh ra chæ
laø moät cô theå sinh hoïc mang maàm moáng ngöôøi,
neân moãi con ngöôøi nhaát thieát coøn phaûi traûi qua
moät quaù trình lôùn leân, ñöôïc hoïc hoûi, ñöôïc giaùo
duïc, nhaát laø phaûi töï noã löïc reøn luyeän baûn thaân
moãi ngaøy ñeå trôû thaønh moät con ngöôøi ñích thöïc
– con ngöôøi coù nhaân caùch trong ñôøi soáng xaõ hoäi.
Duø ñaõ coù yù thöùc noã löïc raát nhieàu ñeå neân
ngöôøi ñi chaêng nöõa, thì coù moät söï thaät chuùng ta
phaûi thöøa nhaän laø, beân caïnh nhöõng phaåm chaát
toát ñeïp, beân trong moãi chuùng ta vaãn coøn nhieàu
ñieàu chöa toát. Neáu moãi ngaøy chuùng ta khoâng noã
löïc soáng höôùng thieän, thì raát coù theå phaàn “con”
kia coù nguy cô seõ laán aùt phaàn “ngöôøi”. Khi ñoù,
24

Quaø taëng traùi tim

www.Sachvui.Com

cuoäc soáng moãi ngöôøi seõ thuaàn tuùy mang tính
baûn naêng vaø seõ khoâng coøn caùi goïi laø tính ngöôøi
vaø tình ngöôøi. Luùc ñoù, moïi thöù dieãn ra trong
cuoäc soáng seõ chæ laø söï tranh giaønh, ñaáu ñaù laãn
nhau, keû maïnh hieáp ñaùp keû yeáu, caùi aùc seõ caøng
ñöôïc dòp tung hoaønh vaø laán aùt caùi thieän. Ñeán
tình traïng ñoù thì cuoäc soáng naøy seõ khoâng theå
naøo ñöôïc goïi laø cuoäc soáng nöõa, maø laø ñòa nguïc
traàn gian. Luùc ñoù, töøng con ngöôøi khoâng coøn
ñöôïc soáng theo ñuùng yù nghóa saâu xa, cao ñeïp
cuûa töø “soáng”, maø chæ coøn laø söï gaây ñau khoå laãn
cho nhau, laø caén raêng chòu ñöïng, laø gaùnh chòu
nhöõng haäu quaû do chính mình gaây ra.
Nhö vaäy, vôùi tö caùch laø moät thaønh vieân cuûa
xaõ hoäi, cuoäc soáng haèng ngaøy cuûa moãi chuùng ta
luoân gaén lieàn vôùi cuoäc soáng cuûa nhöõng ngöôøi
xung quanh, vôùi cuoäc soáng cuûa xaõ hoäi. Chuùng ta
khoâng theå soáng moät caùch coâ laäp, caùch ly khoûi
ñôøi soáng xaõ hoäi, taùch khoûi söï phaùt trieån chung
cuûa nhaân loaïi. Chuùng ta khoâng theå soáng buoâng
troâi theo nhöõng ñoøi hoûi cuûa baûn naêng, muoán
laøm gì thì laøm! Moïi haønh ñoäng, vieäc laøm moãi
ngaøy cuûa chuùng ta ñeàu phaûi toân troïng nhöõng
chuaån möïc ñaïo ñöùc maø xaõ hoäi ñaõ ñaët ra.
Chìa khoùa soáng höôùng thieän

25

www.Sachvui.Com

Tình traïng tieán boä hay suy thoaùi cuûa moät
xaõ hoäi tuøy thuoäc vaøo vieäc xaõ hoäi ñoù ñöôïc ñaët
treân neàn taûng naøo. Moät xaõ hoäi seõ khoâng theå toàn
taïi vaø phaùt trieån beàn vöõng neáu noù khoâng döïa
treân neàn taûng caùc giaù trò ñaïo ñöùc vöõng chaéc,
vaø nhaát laø neáu khoâng döïa treân neàn taûng loøng
höôùng thieän cuûa töøng caù nhaân soáng trong xaõ hoäi
ñoù! Moïi ngöôøi phaûi noã löïc soáng höôùng thieän ñeå
trôû thaønh moät thaønh vieân xöùng ñaùng trong xaõ
hoäi, goùp phaàn xaây döïng xaõ hoäi haïnh phuùc, tieán
boä. Chaéc chaén khi ñoù boä maët cuûa xaõ hoäi seõ ñöôïc
ñoåi thay!
Vaãn bieát raèng, moät trong nhöõng quyeàn
thieâng lieâng nhaát cuûa con ngöôøi laø quyeàn ñöôïc
töï do. Xaõ hoäi caøng phaùt trieån, con ngöôøi caøng
ñöôïc taïo theâm nhöõng ñieàu kieän ñeå coù theå thuï
höôûng quyeàn töï do cuûa baûn thaân mình moät caùch
ñaày ñuû nhaát. Tuy nhieân, coù moät ñieàu chaéc chaén
laø, töï do caù nhaân cuûa ta khoâng ñöôïc pheùp xaâm
phaïm ñeán töï do caù nhaân cuûa ngöôøi khaùc, caøng
khoâng ñöôïc gaây aûnh höôûng ñeán cuoäc soáng yeân
bình cuûa caû xaõ hoäi. Chuùng ta khoâng theå cöù muoán
laøm gì thì laøm maø baát chaáp vieäc coù ñöôïc xaõ hoäi
chaáp nhaän hay khoâng! Noùi caùch khaùc, töï do caù
26

Quaø taëng traùi tim

www.Sachvui.Com

nhaân cuûa moãi ngöôøi khoâng heà taùch rôøi khoûi caùc
chuaån möïc ñaïo ñöùc cuûa xaõ hoäi.
***
Loøng höôùng thieän laø caàu noái giöõa ngöôøi vôùi
ngöôøi trong caùc moái quan heä xaõ hoäi. Loøng höôùng
thieän giuùp chuùng ta nhaän thöùc ñuùng ñaén hôn veà
cuoäc soáng xaõ hoäi, vôùi nhöõng moái quan heä xaõ hoäi
dieãn ra muoân maøu muoân veû haèng ngaøy quanh
ta. Loøng höôùng thieän giuùp ta töï ñieàu chænh
haønh ñoäng cuûa baûn thaân theo chieàu höôùng tích
cöïc nhaát. Khi coù loøng höôùng thieän, ta seõ luoân
ñöùng treân phöông dieän cuûa caùi Thieän ñeå haønh
ñoäng, cö xöû vôùi moïi ngöôøi xung quanh. Ñoàng
thôøi, chuùng ta cuõng coù cô sôû vöõng chaéc ñeå nhìn
nhaän, phaân bieät haønh vi cuûa ngöôøi khaùc laø toát
hay xaáu, laø ñuùng hay sai. Treân heát, loøng höôùng
thieän cuõng laø cô sôû vöõng chaéc ñeå moãi chuùng ta
töï ñaùnh giaù veà haønh vi cuûa chính mình, ñeå coù
theå soáng ngaøy caøng toát hôn.
Baïn ñaõ bao giôø suy nghó veà yù nghóa vaø giaù
trò cuûa loøng höôùng thieän trong cuoäc ñôøi naøy
chöa? Caùi Thieän laø caùi bao haøm taát caû nhöõng
phaåm chaát toát ñeïp nôi con ngöôøi: trung thöïc,
Chìa khoùa soáng höôùng thieän

27

www.Sachvui.Com

khieâm nhöôøng, bao dung, vò tha, nhaân haäu, yeâu
thöông, toát buïng, töû teá, soáng coù traùch nhieäm,
thuûy chung, cao thöôïng, kieân trì, nhaãn naïi, hy
sinh... Loøng höôùng thieän höôùng con ngöôøi ñeán
nhöõng giaù trò ñaïo ñöùc cao ñeïp, ñeå con ngöôøi coù
theå soáng toát, soáng coù ích cho baûn thaân, cho gia
ñình vaø xaõ hoäi.
Loøng höôùng thieän cuûa moãi chuùng ta coù aûnh
höôûng raát tích cöïc ñoái vôùi ngöôøi xung quanh.
Nhôø soáng höôùng thieän, ta môùi coù theå hoøa nhaäp
vaøo coäng ñoàng xaõ hoäi. Caøng ngaøy, con ngöôøi
caøng nhaän ra giaù trò vaø yù nghóa cuûa loøng höôùng
thieän. Neáu caùi aùc luoân ñaåy con ngöôøi ra xa nhau,
luùc naøo cuõng phaûi nôm nôùp canh chöøng, ñeà
phoøng laãn nhau, thì loøng höôùng thieän seõ giuùp
chuùng ta xích laïi gaàn nhau, deã daøng côûi môû vaø
soáng chaân thaønh vôùi nhau hôn. Cuoäc soáng seõ trôû
neân thanh bình vaø töôi vui hôn raát nhieàu neáu
moãi ngaøy chuùng ta bieát chuû ñoäng taïo ra nhöõng
moái quan heä toát ñeïp vôùi ngöôøi khaùc, vôùi xaõ hoäi.
Moät khi chuùng ta chuû ñoäng taïo ra moái quan heä
toát ñeïp vôùi ngöôøi khaùc thì ñieàu taát yeáu laø ngöôøi
khaùc cuõng deã daøng ñaùp laïi chuùng ta baèng nhöõng
haønh ñoäng vaø caùch öùng xöû chaân thaønh. Mieãn laø
28

Quaø taëng traùi tim

www.Sachvui.Com

chuùng ta ñöøng chuû ñoäng “gaây söï” thì ngöôøi khaùc
cuõng khoâng ngaïi gì maø khoâng taïo moái quan heä
toát ñeïp vôùi ta.
Cuoäc soáng ngaøy caøng phaùt trieån neân caùc
moái quan heä giöõa ngöôøi vôùi ngöôøi cuõng phaûi
ngaøy caøng haøi hoøa, toát ñeïp, ñeå goùp phaàn xaây
döïng xaõ hoäi phaùt trieån beàn vöõng. Hôn theá nöõa,
loøng höôùng thieän coøn laø yeáu toá khoâng theå thieáu
ñeå goùp phaàn xaây döïng xaõ hoäi ngaøy caøng vaên
minh, tieán boä hôn.
Chính vì nhöõng lyù do ñoù, xaõ hoäi luoân tìm
caùch leân aùn caùi aùc, ñeà cao caùi thieän baèng nhieàu
phöông tieän: saùch vôû, giaùo duïc trong nhaø tröôøng
qua nhöõng baøi giaûng ñaïo ñöùc, nhaát laø treân caùc
phöông tieän truyeàn thoâng ñaïi chuùng... Hieän
nay, trong cuoäc soáng, chuùng ta gaëp khoâng ít caùc
baøi baùo, nhöõng phöông ngoân, khaåu hieäu hoâ haøo
choáng suy thoaùi ñaïo ñöùc, keâu goïi con ngöôøi phaûi
soáng ñeïp, soáng hieàn thieän nhö theá naøy, theá noï...
Treân caùc ñaøi phaùt thanh hay truyeàn hình, moãi
ngaøy moãi giôø ta ñeàu thaáy raát nhieàu nhöõng cuoäc
thi, nhöõng chöông trình tuyeân döông ngöôøi toát
vieäc toát, ñeå moïi ngöôøi cuøng noi theo, hoïc hoûi...
Chìa khoùa soáng höôùng thieän

29

www.Sachvui.Com

Nhöng laøm theá naøo ñeå coù theå thöïc hieän
nhöõng ñieàu ñaõ ñaët ra? Hay noùi cuï theå hôn, laøm
theá naøo ñeå soáng höôùng thieän, döôøng nhö vaãn laø
moät caâu hoûi coøn boû ngoû, vaãn luoân laø ñieàu khieán
cho nhieàu taâm hoàn cao caû phaûi baên khoaên, thao
thöùc. Nhöõng hoaït ñoäng raàm roä, oà aït, mang tính
hình thöùc beân ngoaøi seõ ít ñem laïi keát quaû thöïc
söï neáu noù khoâng thöïc söï baét nguoàn töø khaùt
voïng chaân chính beân trong cuûa con ngöôøi.
Rieâng ñoái vôùi baûn thaân toâi, thieát nghó,
höôùng thieän khoâng phaûi laø coá goàng mình leân
ñeå soáng, ñeå chöùng toû cho thieân haï thaáy nhöõng
haønh ñoäng toát ñeïp ñöôïc nguïy trang, trau chuoát
moät caùch cöïc kyø kheùo leùo tröôùc maét thieân haï.
Traùi laïi, loøng höôùng thieän phaûi xuaát phaùt töø
trong taâm moãi ngöôøi.
Thaät vaäy, höôùng thieän tröôùc heát phaûi laø
thay ñoåi chính mình. Muoán xaõ hoäi thay ñoåi, thì
tröôùc heát töï baûn thaân moãi ngöôøi phaûi noã löïc
thay ñoåi. Noùi caùch khaùc, söï thay ñoåi cuûa caû xaõ
hoäi phaûi baét nguoàn töø söï thay ñoåi cuûa moãi con
ngöôøi ñang soáng trong xaõ hoäi ñoù. Vaø chính söï
tích cöïc thay ñoåi baûn thaân cuûa moãi ngöôøi seõ goùp
phaàn taïo neân moät xaõ hoäi toát ñeïp.
30

Quaø taëng traùi tim

www.Sachvui.Com

Ñaïo ñöùc laø ñoøi hoûi taát yeáu cuûa xaõ hoäi
loaøi ngöôøi

X

aõ hoäi loaøi ngöôøi sôû dó coù theå toàn taïi
vaø phaùt trieån ñöôï...